Η ανθρωποκεντρική υποστασιοποίηση της ελληνικής γλώσσας

Ταμεῖον σοφίας, ἀρετῆς καἰ κάλλους της Πολυβίας Παραρά* Ακριβοδίκαια θεσπίστηκε Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας που εορτάζεται ετησίως στις 9 Φεβρουαρίου, ημέρα θανάτου του Διονυσίου Σολωμού του εθνικού ποιητή της Ελλάδας. Η Ελληνική γλώσσα είναι μία μήτρα νοημάτων και αξιών με επίκεντρο τον άνθρωπο, απαράμιλλη στο περιεχόμενό της και στην εκφορά της. Και εξηγούμαι. Στην αρχαία τραγωδία ο όρος «φιλανθρωπία» ορίζεται ως η αγάπη στον άνθρωπο: φιλῶ τόν ἄνθρωπον, στην αρχαία ελληνική φιλῶ σημαίνει αγαπώ. Στον Προμηθέα Δεσμώτη, ο ποιητής Αισχύλος αποδίδει τον όρο φιλάνθρωπος στον τιτάνα ήρωά του. Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία της παγκόσμιας λογοτεχνίας που εισάγεται αυτός ο όρος, δηλαδή αυτή η νοητική σύλληψη. Δεν είναι τυχαίο… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

Το μεγαλύτερο ψέμα που ακούσαμε για το 1821

του Γεωργίου Βαγγέλη, Με την αλλαγή της χρονιάς, η αρθρογραφία και οι δημόσιες παρεμβάσεις σχετικά με την επέτειο των 200 ετών από την επανάσταση άρχισαν να πολλαπλασιάζονται. Θυμήθηκα μια εκπομπή επετειακή για τα 190 χρόνια από την Επανάσταση, η οποία προβλήθηκε το 2011. Γιατί όμως την θυμήθηκα; Μιλώντας με τον καθηγητή Πολιτικών Επιστημών Γιώργο Κοντογιώργη σκέφτηκα να τον “τσιγκλήσω” φέρνοντας και στη δική του μνήμη εκείνη την εκπομπή και τα περίεργα που ακούστηκαν. Ο πανεπιστημιακός δάσκαλος, άλλωστε, με ολόφρεσκο εντυπωσιακό συγγραφικό του εγχείρημα βάζει τα πράγματα στη θέση τους. Σε εκείνη την εκπομπή λοιπόν, δύο Έλληνες ακαδημαϊκοί είπαν στο γυαλί -με ειρωνεία- ότι οι υπόδουλοι στους Οθωμανούς Έλληνες λειτουργούσαν ληστρικά, για παράδειγμα ήταν μόνο… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

Το Απαράμιλλο της Ελληνικής Γλώσσας

Γράφει η Πολυβία Παραρά Καθηγήτρια στο τμήμα Κλασσικών σπουδών του πανεπιστημίου του Μαίρυλαντ, ΗΠΑ. Εορτάζοντας τα Ελληνικά Γράμματα, εορτάζουμε δύο πράγματα: την ελληνική γλώσσα και τους πολιτιστικούς θησαυρούς που δημιούργησε. Η γλώσσα αυτή γεννήθηκε και διαμορφώθηκε ακριβώς στον ίδιο χώρο που γέννησε ένα μοναδικό φαινόμενο για τον πολιτισμό: την ανθρωποκεντρική πολιτεία εν ελευθερία, ενώ περιστοιχιζόταν από δεσποτικές επικράτειες. Ο ελληνικός κόσμος εξελισσόμενος προς την ελευθερία και την δημοκρατία βάθαινε και πλάταινε την σκέψη του για την κατάσταση του ανθρώπου και αυτός ο βαθύς στοχασμός και το αγωνιστικό ήθος αποτυπώνονταν στην γλώσσα του. Για τον λόγο αυτό τα κείμενα της ελληνικής λογοτεχνίας αποτελούν απαράμιλλους πνευματικούς θησαυρούς για την μελέτη του φαινομένου… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

Διαλέξεις του Γ. Κοντογιώργη: “1821-2021: Δύο αιώνες αποδόμησης του οικουμενικού ελληνισμού”

Ημερομηνία/Ώρα 19/01/2021 18:00 – 20:00 Τοποθεσία Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών & Μουσικής Β&Μ Θεοχαράκη   Πώς από τον ελληνικό οικουμενικό δρόμο προς τη νεωτερικότητα ο ελληνισμός σύρθηκε στον Δυτικό δρόμο της διάβασης σ’ αυτήν από τη φεουδαλική απολυταρχία. Από το έθνος της κοινωνίας στο έθνος του κράτους, από τη δημοκρατική κοσμόπολη στην αιρετή μοναρχία.   19, 26 Ιανουαρίου 2021 2, 9 Φεβρουαρίου 2021   Τρίτη, 18:00-20:00   Τηλεδιάλεξη σε live streaming Κύκλος 4 διαλέξεων: 25€ Μεμονωμένη διάλεξη: 10€ Κλείστε το εισιτήριό σας εδώ   ΠΡΟΣΟΧΗ: Στην αγορά ηλεκτρονικού εισιτηρίου (e-ticket) για κύκλο διαλέξεων (επιλογή “Διαλέξεις Γ. Κοντογιώργη”), εμφανίζεται μόνο η πρώτη ημερομηνία και είναι εφικτή μόνο μέχρι την ημερομηνία έναρξης του κύκλου.… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

Μεσαίωνα είχαν οι Δυτικοί, όχι οι Έλληνες – Απόδειξη το Βυζάντιο

του Γεωργίου Βαγγέλη, Εάν κοιτάξει κανείς τη λίστα imdb με τις καλύτερες ταινίες που αναφέρονται στον Μεσαίωνα, θα συναντήσει 72 έργα που καταπιάνονται με υποθέσεις Δύσης, Σκανδιναβίας, Ανατολικής Ευρώπης, μέχρι και Ρωσίας. Πουθενά δεν θα δούμε κάτι για το Βυζάντιο. Παραδόξως, αυτό θα έπρεπε να χαροποιεί τους Έλληνες. Δίχως οι κινηματογραφιστές και κυρίως το κοινό να το ξέρουν, το Βυζάντιο δεν γνώρισε ποτέ Μεσαίωνα! Αυτό αναδεικνύει και αποδεικνύει -κόντρα στο ρεύμα- ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες διανοούμενους. Καθώς το 2021 έχει συμβολικό χαρακτήρα, μίλησα με τον άνθρωπο που έχει ψάξει και αναλύσει το Βυζάντιο σπιθαμή προς σπιθαμή. Ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Γιώργος Κοντογιώργης πρόσφατα ολοκλήρωσε δύο επιπλέον… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

Τα κοινά της Οθωμανοκρατίας: Έγγραφα που αναδεικνύουν τη δημοκρατική υποστασιοποίηση των Ελλήνων

Η πολιτειακή μορφολογία των ‘κοινών’ της οθωμανοκρατίας αναπαράγει θεμελιωδώς το προηγούμενο του ελληνικού κοσμοσυστήματος (περισσότερα για την πορεία του ελληνικού κόσμου από την αρχαιότητα μέχρι και σήμερα μπορείτε να διαβάσετε στα έργα του καθηγητή Γ. Κοντογιώργη για το Ελληνικό Κοσμοσύστημα). Στις πολιτείες των κοινών βρίσκουμε πλήθος τρόπων οργάνωσης. Η ολιγαρχική πολιτεία αποτελείται στην απλούστερη μορφή της από ένα ολιγάριθμο συνοδικό σώμα ‘γερόντων’ ή, στις πιο σύνθετες ‘πόλεις’, από ένα ευάριθμο σώμα ‘γνωρίμων’, εκλεγμένων ή μη, μέσα από το ‘κοινό’, και μια μικρότερη αριθμητικά συνοδική ηγεσία, επιφορτισμένη να ασκεί εκτελεστικά καθήκοντα. Από την ολιγαρχική πολιτεία απουσιάζει επομένως το κοινωνικό σώμα, το οποίο διατηρεί συχνά ένα απλό εκλογικό δικαίωμα. Δεν αποκλείεται όμως… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

Το κράτος του Καποδίστρια και η δημοκρατική αρχή

Ανακοίνωση του καθηγητή Γ. Κοντογιώργη στη Συνδιάσκεψη με θέμα: “Ι.Καποδίστριας και σύγχρονες ρωσοελληνικές σχέσεις”. Με την ευκαιρία της επίσκεψης στην Ελλάδα της ρωσικής αντιπροσωπείας, με τον ΥΠΕΞ Σ.Λαβρόφ. 30/10/2013, στο Ξεν. Κάραβελ 1. Από τις πρώτες ενέργειες του Καποδίστρια μόλις ήρθε στην Ελλάδα, στις 8.1.1828, ήταν να ζητήσει από τη Βουλή -που προήλθε από την Γ’ Εθνοσυνέλευση της Τροιζίνας (19.3 – 5.5. 1827) και η οποία τον εξέλεξε με επταετή θητεία-, την αναστολή του Πολιτικού Συντάγματος, επειδή “αι δειναί της πατρίδος περιστάσεις και η διάρκεια του πολέμου δεν εσυγχώρησαν ούτε συγχωρούσι την ενέργειαν” αυτού, ως περιέχοντος, όπως θα πει σε άλλη περίσταση, “απάσας τας δημοκρατικάς αρχάς των επαναστατών του 1793″.… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

HXHTIKO – Γ. Κοντογιώργης: Οι μεγάλες στιγμές του ελληνισμού και η μεγάλη στροφή του 19ου αιώνα

Διάλεξη του Καθηγητή και πρώην Πρύτανη του Παντείου Πανεπιστημίου κ. Γιώργου Κοντογιώργη με θέμα «Οι μεγάλες στιγμές του ελληνισμού και η μεγάλη στροφή του 19ου αιώνα», η οποία έγινε στις 11.12.2020, στο πλαίσιο σεμιναρίων που διοργανώνει η Οικουμενική Ομοσπονδία Κωνσταντινουπολιτών με θέμα «Η κατανόηση της λειτουργίας των μηχανισμών της Ιστορίας του Ελληνισμού κατά την τελευταία χιλιετία 1054 – 2020 (Ανατολικό Ρωμαϊκό Κράτος (Βυζάντιο) – Φραγκοκρατία – Οθωμανοκρατία – Παροικίες – Ανεξάρτητο Ελληνικό Κράτος). Η διάλεξη αναφέρεται στα θεμέλια του ελληνικού πολιτισμού, στις φάσεις που διέτρεξε και στην αποδόμησή του με αιχμή του δόρατος το ελλαδικό κρατικό μόρφωμα. Από την Κωνσταντινούπολη στην Αθήνα.

Συνέχεια ανάγνωσης

Οι συναλλαγές στην κρητομυκηναϊκή εποχή

της Ευαγγελίας Κοζυράκη, «Μίνως γαρ παλαίτατος ων ακοή ισμέν ναυτικόν εκτήσατο και της νυν ελληνικής θαλάσσης επί πλείστον εκράτησε και των κυκλάδων νήσων ήρξε τε και οικιστής πρώτος των πλείστων εγένετο, Κάρας εξελάσας και τους εαυτού παίδας ηγεμόνας εγκαταστήσας, το δε ληστρικόν ως εικός καθήρει εκ της θαλάσσης εφ’ όσον εδύνατο, του τας προσόδους μάλλον ιέναι αυτώ..» Ο Θουκυδίδης στο παραπάνω χωρίο των Ιστοριών του αποδίδει εύστοχα τον πολιτισμικό ορισμό του Ελληνισμού ως Έθνους-Κοσμοσυστήματος, ως συνόλου δηλαδή ανθρωποκεντρικών παραμέτρων με γνώμονα την ταυτοτική συνείδηση κοινωνίας και πρόσημο την πολεοτική αυτονομία, όπως αριστοτεχνικά αναλύει και επιστημονικά τεκμηριώνει ο καθηγητής Κοντογιώργης στο έργο του “Το Ελληνικό Κοσμοσύστημα”. Στο έργο αυτό ο κορυφαίος… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

Η μετάβαση από το έθνος – κοσμοσύστημα στο έθνος – κράτος

του καθηγητή Γιώργου Κοντογιώργη, Πρακτικά από το ΣΤ΄ Ευρωπαϊκό Συνέδριο Νεοελληνικών Σπουδών της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Νεοελληνικών Σπουδών Λουντ στις 4-7 Οκτωβρίου 2018 με θέμα: “Ο ελληνικός κόσμος σε περιόδους κρίσης και ανάκαμψης, 1204- 2018” 1) Θα ξενίσει ο όρος «κοσμοσύστημα» στον τίτλο της ανακοίνωσής μου, τον οποίο σπεύδω να επεξηγήσω αμέσως. Ανάγεται σε μια άλλη ανάγνωση του κοινωνικού βίου των ανθρώπων, της κοσμοϊστορίας εν γένει, και στο πλαίσιο αυτό του ελληνικού κόσμου. Στην πραγματικότητα, αναφέρομαι σε ένα άλλο σύστημα σκέψης, που ορίζω ως κοσμοσυστημική γνωσιολογία και το οποίο αντιδιαστέλω από την σύγχρονη επιστήμη, η οποία εκτιμώ ότι περιέχει πολλή ιδεολογία. Έχουμε όντως εφησυχάσει με τον εθισμό μας σε μια ανάγνωση… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης