Οι συναλλαγές στην κρητομυκηναϊκή εποχή

της Ευαγγελίας Κοζυράκη, «Μίνως γαρ παλαίτατος ων ακοή ισμέν ναυτικόν εκτήσατο και της νυν ελληνικής θαλάσσης επί πλείστον εκράτησε και των κυκλάδων νήσων ήρξε τε και οικιστής πρώτος των πλείστων εγένετο, Κάρας εξελάσας και τους εαυτού παίδας ηγεμόνας εγκαταστήσας, το δε ληστρικόν ως εικός καθήρει εκ της θαλάσσης εφ’ όσον εδύνατο, του τας προσόδους μάλλον ιέναι αυτώ..» Ο Θουκυδίδης στο παραπάνω χωρίο των Ιστοριών του αποδίδει εύστοχα τον πολιτισμικό ορισμό του Ελληνισμού ως Έθνους-Κοσμοσυστήματος, ως συνόλου δηλαδή ανθρωποκεντρικών παραμέτρων με γνώμονα την ταυτοτική συνείδηση κοινωνίας και πρόσημο την πολεοτική αυτονομία, όπως αριστοτεχνικά αναλύει και επιστημονικά τεκμηριώνει ο καθηγητής Κοντογιώργης στο έργο του “Το Ελληνικό Κοσμοσύστημα”. Στο έργο αυτό ο κορυφαίος… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

Η μετάβαση από το έθνος – κοσμοσύστημα στο έθνος – κράτος

του καθηγητή Γιώργου Κοντογιώργη, Πρακτικά από το ΣΤ΄ Ευρωπαϊκό Συνέδριο Νεοελληνικών Σπουδών της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Νεοελληνικών Σπουδών Λουντ στις 4-7 Οκτωβρίου 2018 με θέμα: “Ο ελληνικός κόσμος σε περιόδους κρίσης και ανάκαμψης, 1204- 2018” 1) Θα ξενίσει ο όρος «κοσμοσύστημα» στον τίτλο της ανακοίνωσής μου, τον οποίο σπεύδω να επεξηγήσω αμέσως. Ανάγεται σε μια άλλη ανάγνωση του κοινωνικού βίου των ανθρώπων, της κοσμοϊστορίας εν γένει, και στο πλαίσιο αυτό του ελληνικού κόσμου. Στην πραγματικότητα, αναφέρομαι σε ένα άλλο σύστημα σκέψης, που ορίζω ως κοσμοσυστημική γνωσιολογία και το οποίο αντιδιαστέλω από την σύγχρονη επιστήμη, η οποία εκτιμώ ότι περιέχει πολλή ιδεολογία. Έχουμε όντως εφησυχάσει με τον εθισμό μας σε μια ανάγνωση… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

Οι βαλκανικοί λαοί και το ελληνικό κοσμοσύστημα

γράφει ο Γιώργος Κοντογιώργης, Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου Αθηνών Βρίσκομαι εδώ για να σας προτείνω μια διαφορετική γνωσιολογία της ιστορίας και στο πλαίσιο αυτό να υποστηρίξω μια προσέγγιση της ιστορίας της Ευρώπης και των βαλκανικών λαών που τοποθετείται στον αντίποδα εκείνων που διδάσκει η νεοτερικότητα. 1. Αποκαλώ τη γνωσιολογία αυτή κοσμοσυστημική διότι επιχειρεί τη συγκρότηση ενός καθολικού συστήματος γνώσης (εννοιών, κατηγοριών συστημάτων, μεθόδου), στο οποίο υπάγει τα επιμέρους φαινόμενα ή περιόδους της ιστορίας. Αυτό σημαίνει ότι ορίζω τις έννοιες εξ υπαρχής, όπως τη δημοκρατία, την αντιπροσώπευση, την ελευθερία, την ισότητα, τη δικαιοσύνη, την εργασία, το κεφάλαιο, το κράτος κλπ, και κατ’ επέκταση, τα συστήματα (το οικονομικό, το πολιτικό κλπ) που καλούνται να τις εμπραγματώσουν.… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

Σχετικά µε το τέλος της αρχαιότητας

του Γιώργου Κοντογιώργη, Η συζήτηση για το τέλος της “αρχαιότητας” έχει καταλάβει στην εποχή µας µια καίρια θέση σε ό,τι αφορά στη σηµειολογία της Ευρώπης, αλλά και ευρύτερα στο επίπεδο της εννοιολογίας των κοινωνικών φαινοµένων, της εξελικτικής ταξινόµησης της κοσµοϊστορίας και αναπόφευκτα του ελληνισµού. Κατά τούτο, η απόφανση για το ζήτηµα αυτό αποβαίνει κρίσιµη για την κατανόηση του νεότερου κόσµου, της αιτιολογίας του, της σχέση του µε την “αρχαιότητα”, συγχρόνως όµως και για την απάντηση σε κοµβικά ερωτήµατα, όπως τι συγκροτεί την έννοια της συνέχειας ή της ρήξης στον ιστορικό χρόνο κλπ. Από τη διευκρίνιση της διερώτησης σχετικά µε το τέλος της “αρχαιότητας” θα προκύψει στο βάθος εάν η προσέγγιση… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

Ελληνική γραμματεία και Δυτική Ευρώπη

Γεώργιος ΚΟΝΤΟΓΙΩΡΓΗΣ Οι πραγματολογικές προϋποθέσεις για τη μετακένωση της ελληνικής γραμματείας στη Δυτική Ευρώπη 1. Ελληνική γραμματεία και ανθρωποκεντρικό κοσμοσύστημα Η γενικώς κρατούσα άποψη υποστηρίζει ότι η ανακάλυψη της ελληνικής γραμματείας από τη δυτική Ευρώπη έγινε κάποια στιγμή περίπου χωρίς αποχρώσα αιτία, μόνο και μόνο επειδή η κρίση του Βυζαντίου έφερε τους έλληνες λογίους και τα ελληνικά κείμενα στη δυτική Ευρώπη . Η ίδια άποψη ισχυρίζεται ότι η Αναγέννηση της δυτικής Ευρώπης οφείλεται εν πολλοίς στην ανακάλυψη της ελληνικής γραμματείας, υπήρξε όμως επί της ουσίας αυτοφυής. Συναφές προς τις ανωτέρω παραδοχές είναι και το επιχείρημα περί της ακινησίας του Βυζαντίου, περί της μεσαιωνικής του ιδιοσυστασίας και, ως εκ τούτου, της… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης