Ελευθερία: Μια συγκριτική αποτίμηση της έννοιας κατά τη νεοτερικότητα και τη κοσμοσυστημική γνωσιολογία

του Δημήτρη Καραμπούλα, Ανάμεσα στους στοχαστές της νεοτερικότητας που προσπάθησαν να ορίσουν και να ερμηνεύσουν την έννοια και το φαινόμενο της ελευθερίας είναι οι Τζων Λοκ, Τόμας Χόμπς, Ζαν Ζακ Ρουσσώ και Στιούαρτ Μιλλ. Ο Χομπς, στο έργο του «Λεβιάθαν», αναφέρει ότι ελεύθερος άνθρωπος είναι αυτός ο οποίος δεν εμποδίζεται να πράξει αυτά τα οποία θέλει και μπορεί, σύμφωνα με τις φυσικές και πνευματικές ικανότητές του. Κατά τον Λοκ, ελευθερία σημαίνει ο άνθρωπος να είναι ελεύθερος από κάθε υπέρτερη δύναμη που βρίσκεται στη γη. Οι άνθρωποι δεν υπόκεινται στη θέληση κανενός, αλλά μόνο στους νόμους της φύσης. Σε μια πολιτική κοινωνία (όρος του Λοκ), οι ελεύθεροι πολίτες επίσης δεν υπόκεινται… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

Γ. Κοντογιώργης: Δεν υπάρχει πατρίδα, ούτε ελευθερία, χωρίς έθνος

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗ BOULEVARD: 48/Δεκέμβριος-Ιανουάριος 2019-2020 ΔΕΝ ΥΠΆΡΧΕΙ ΠΑΤΡΊΔΑ ΟΎΤΕ ΕΛΕΥΘΕΡΊΑ ΧΩΡΊΣ ΈΘΝΟΣ -Να ξεκινήσουμε από την επικαιρότητα και το θέμα που ανησυχεί την κοινή γνώμη, τα ελληνοτουρκικά. Η συμφωνία της Τουρκίας με τη Λιβύη για τα θαλάσσια σύνορα στη Μεσόγειο με την οποία αμφισβητούνται οι θαλάσσιες ζώνες της Κρήτης, της Ρόδου, της Καρπάθου και του Καστελόριζου, νομίζετε ότι οδηγεί σε τετελεσμένα γεγονότα –ενδεχομένως δυσάρεστα για την Ελλάδα; Πρέπει να πω ότι δεν είναι κάτι καινούργιο αυτό που συμβαίνει τώρα με την Τουρκία. Απλώς μορφοποιείται κατά έναν τρόπο πολύ συγκεκριμένο, που εντάσσεται στις θεωρούμενες στρατηγικές δυνατότητες της Τουρκίας έναντι της Ελλάδας. Η θέση επομένως της Τουρκίας είναι γνωστή. Είναι όμως εξίσου γνωστό… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

Συνοπτική παρουσίαση των θέσεων του καθηγητή Γ. Κοντογιώργη για τη δημοκρατία ως ελευθερία

Η δημοκρατία ορίζεται στο βιβλίο αυτό ως το ταυτολογικό ισοδύναμο της καθολικής ελευθερίας. Κατά τούτο η δημοκρατία απάδει προς την ιδιοκτησιακή συγκρότηση του κοινωνικό-οικονομικού και πολιτικού συστήματος, επειδή δημιουργεί σχέσεις εξουσίας που απομειώνουν στο οικείο πεδίο την ελευθερία. (. . .) Ο συγγραφέας παρακολουθεί τις εφαρμογές της δημοκρατικής αρχής στο πλαίσιο του ελληνικού κοσμοσυστήματος αλλά και την προοπτική της ενόψει της μετάβασης στην τεχνοδικτυακή εποχή. Υπό την έννοια αυτή, φαινόμενα όπως η “παγκοσμιοποίηση” αποτιμώνται σε συνάφεια με το καθολικό ανθρωποκεντρικό γινόμενο και όχι με γνώμονα την ιδεολογική επιλογή του κόσμου της νεοτερικότητας που ηγεμονεύει.

Συνέχεια ανάγνωσης

Τα οικονομικά συστήματα και η νεοτερικότητα

Γιώργος Κοντογιώργης Η νεοτερική οικονομική επιστήμη ταξινόμησε εξαρχής τα οικονομικά συστήματα σε τρεις βασικά κατηγορίες που ανάγονται στα κατά την κρίση της τρία στάδια που διέπουν την εξέλιξη της ανθρωπότητας: στο πρωτόγονο της φυσικής οικονομίας, στο της συγκεντρωτικής κεντρικής διοίκησης και τέλος στο σύγχρονο οικονομικό σύστημα της αγοράς. Η ταξινόμηση αυτή διακρίνει μεταξύ των συστημάτων φυσικού αυτοματισμού στην οικονομία, των συστημάτων κεντρικού ή αλλιώς κρατικού συντονισμού και των συστημάτων στα οποία η «αγορά» αναλαμβάνει έναν κεντρικό οργανωτικό και ρυθμιστικό ρόλο. Η προσέγγιση αυτή, πέραν της αυστηρής ιδεολογικής της προσημείωσης, παρουσιάζει ένα πολυσήμαντο γνωσιολογικό έλλειμμα, που συναρτάται με την απόφαση της νεοτερικότητας να αποδίδει στο σύστημά της ιδιότητες καθολικού και, μάλιστα,… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

Η κρίση της ειρήνης και οι ρίζες του πολέμου – Το ερμηνευτικό έλλειμμα της νεοτερικότητας

Γιώργος Κοντογιώργης Όλες οι θεωρίες του πολέμου και της ειρήνης λαμβάνουν ως δεδομένη την κρατοκεντρική συγκρότηση της ανθρωπότητας. Με τον όρο κρατοκεντρισμός ορίζουμε την προσέγγιση του συνόλου κοσμοσυστήματος ως του αθροίσματος των πολιτικά συγκροτημένων (ή κρατικών) κοινωνιών που συνυπάρχουν στο εσωτερικό του και εν προκειμένω στον πλανήτη γη. των κοινωνιών που συνυπάρχουν στον πλανήτη γη. Εκτιμάται δηλαδή ότι η δομή αυτή του κοσμοσυστήματος είναι οριστική, έτσι ήταν ανέκαθεν και, επομένως, θα είναι ανεξέλικτη και στο μέλλον. Απόρροια του γεγονότος αυτού είναι και η επιλογή της νεοτερικής επιστήμης να μη συνδέει το ζήτημα του πολέμου και της ειρήνης με το είδος και, κατ’επέκταση, με την τυπολογία των κοινωνιών παρά μόνο με… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

Το ελληνικό Κοσμοσύστημα (Τόμος Β’)

Η ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗΣ (4ος π.Χ. – 4ος μ.Χ. αιώνες)Η ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΚΟΣΜΟΠΟΛΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΕΩΣ ΤΙΣ ΠΑΡΥΦΕΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Ένα βιβλίο του Γιώργου Κοντογιώργη, (Απόσπασμα από την Εισαγωγή του βιβλίου) «Διακρίνουμε τέσσερις μείζονες περιόδους στην κοσμοϊστορική εξέλιξη των ανθρωπίνων κοινωνιών: της πρωτόγονης βαρβαρότητας, της δεσποτείας, του δυισμού ανάμεσα στη δεσποτεία και τον ανθρωποκεντρισμό που εμφανίζεται με την είσοδο του ελληνικού κόσμου στο ιστορικό προσκήνιο, και τέλος της προέκτασής του, την οποία στοιχειοθετεί η ανασυγκρότηση του ελληνικού ή ανθρωποκεντρικού κοσμοσυστήματος στη μεγάλη κλίμακα, η οποία θα σημάνει την ολοκληρωτική επικράτησή του στο σύνολο του πλανήτη γη. ​ Η κοσμοσυστημική ιστορία εξετάζει ειδικότερα την φύση, την ιδιοσυστασία, την εξέλιξη… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης