Η μετάβαση από το έθνος – κοσμοσύστημα στο έθνος – κράτος

του καθηγητή Γιώργου Κοντογιώργη, Πρακτικά από το ΣΤ΄ Ευρωπαϊκό Συνέδριο Νεοελληνικών Σπουδών της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Νεοελληνικών Σπουδών Λουντ στις 4-7 Οκτωβρίου 2018 με θέμα: “Ο ελληνικός κόσμος σε περιόδους κρίσης και ανάκαμψης, 1204- 2018” 1) Θα ξενίσει ο όρος «κοσμοσύστημα» στον τίτλο της ανακοίνωσής μου, τον οποίο σπεύδω να επεξηγήσω αμέσως. Ανάγεται σε μια άλλη ανάγνωση του κοινωνικού βίου των ανθρώπων, της κοσμοϊστορίας εν γένει, και στο πλαίσιο αυτό του ελληνικού κόσμου. Στην πραγματικότητα, αναφέρομαι σε ένα άλλο σύστημα σκέψης, που ορίζω ως κοσμοσυστημική γνωσιολογία και το οποίο αντιδιαστέλω από την σύγχρονη επιστήμη, η οποία εκτιμώ ότι περιέχει πολλή ιδεολογία. Έχουμε όντως εφησυχάσει με τον εθισμό μας σε μια ανάγνωση… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

Η νεοτερικότητα και ο ύστερος δικαιωματισμός

της Ευαγγελίας Κοζυράκη, Όταν ο Λίνκολν διακήρυττε το δόγμα της αμεσοδημοκρατίας λέγοντας “government of the people, by the people & for the people”, εξέφραζε το λογικό άτοπο της ενιαίας νεοτερικής σκέψης, η οποία επιδίωκε να συγκροτήσει στη μεγάλη κοσμοσυστημική κλίμακα του εθνοκράτους, τις τότε εξερχόμενες από τη φεουδαλική απολυταρχία δουλοπαροικιακές μάζες. Κι αυτό διότι η διάκριση της δημοκρατίας σε άμεση και έμμεση είναι αδιανόητη, αφού οιοσδήποτε επιθετικός προσδιορισμός αναιρεί και ακυρώνει αυτή καθαυτή την προσδιοριζόμενη έννοια της δημοκρατίας. Ο κατεξοχήν πολιτικός στοχαστής που θεμελίωσε το εννοιολογικό υπόβαθρο των πολιτειών, τις οποίες διέκρινε βάσει της διαμορφούμενης μεταξύ κοινωνίας και πολιτικής σχέσης, είναι ο Κοντογιώργης. Κατά τους πολιτικούς φιλοσόφους της αρχαιότητας, περιλαμβανομένου… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

ΒΙΝΤΕΟ – Γ. Κοντογιώργης: «Ο Αριστοτέλης, η δημοκρατία και οι μεθερμηνείες της νεοτερικότητας»

Ομιλία του Οµότιµου Καθηγητή Πολιτικής Επιστήµης και πρώην Πρύτανη του Παντείου Πανεπιστηµίου κ. Γιώργου Κοντογιώργη με θέμα «Ο Αριστοτέλης, η δημοκρατία και οι μεθερμηνείες της νεοτερικότητας», η οποία έγινε στις 14.11.2018 στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, στα πλαίσια του Α’ κύκλου διαλέξεων με θέμα «Ο Αριστοτέλης σήμερα» που διοργάνωσε το Διεπιστημονικό Κέντρο Αριστοτελικών Μελετών, ΑΠΘ. Σύμφωνα με τον καθηγητή, για να κατανοήσει κανείς την θέση του Αριστοτέλη για τη δημοκρατία οφείλει να λάβει ως σημείο εκκίνησης τις θεμελιώδεις παραδοχές του για την κατ’αυτόν ορθή πολιτεία, και για το ανθρωποκεντρικό στάδιο που βίωνε ο κόσμος των πόλεων της εποχής του. Όντως, ο Σταγειρίτης εγγράφει την προβληματική του για την ορθή πολιτεία σε… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

ΒΙΝΤΕΟ – Γ. Κοντογιώργης: Ο Καποδίστριας, η απολυταρχία, το αυταρχικό καθεστώς και η αιρετή μοναρχία

Ο Καποδίστριας, η απολυταρχία, το αυταρχικό καθεστώς και η εκλόγιμη μοναρχία. Η νεοτερικότητα ως παρελθόν, το κοσμοπολιτειακό πρόταγμα των Ελλήνων και ο Καποδίστριας ως το μέλλον της εποχής μας. Από τον νέο φιλελευθερισμό του μοναρχικού Μαυσωλείου του διαφωτισμού στον φιλελευθερισμό της ελληνικής δημοκρατικής οικουμένης. Διαδικτυακή συνέντευξη του Οµότιµου Καθηγητή Πολιτικής Επιστήµης και πρώην Πρύτανη του Παντείου Πανεπιστηµίου κ. Γιώργου Κοντογιώργη, την οποία διοργάνωσαν στις 20.5.2020 οι Ελεύθεροι Νέοι (Young Liberals Greece) και το Γερμανικό Ίδρυμα Φρίντριχ Νάουμαν για την Ελευθερία (Friedrich Naumann Foundation for Freedom).

Συνέχεια ανάγνωσης

Ελευθερία: Μια συγκριτική αποτίμηση της έννοιας κατά τη νεοτερικότητα και τη κοσμοσυστημική γνωσιολογία

του Δημήτρη Καραμπούλα, Ανάμεσα στους στοχαστές της νεοτερικότητας που προσπάθησαν να ορίσουν και να ερμηνεύσουν την έννοια και το φαινόμενο της ελευθερίας είναι οι Τζων Λοκ, Τόμας Χόμπς, Ζαν Ζακ Ρουσσώ και Στιούαρτ Μιλλ. Ο Χομπς, στο έργο του «Λεβιάθαν», αναφέρει ότι ελεύθερος άνθρωπος είναι αυτός ο οποίος δεν εμποδίζεται να πράξει αυτά τα οποία θέλει και μπορεί, σύμφωνα με τις φυσικές και πνευματικές ικανότητές του. Κατά τον Λοκ, ελευθερία σημαίνει ο άνθρωπος να είναι ελεύθερος από κάθε υπέρτερη δύναμη που βρίσκεται στη γη. Οι άνθρωποι δεν υπόκεινται στη θέληση κανενός, αλλά μόνο στους νόμους της φύσης. Σε μια πολιτική κοινωνία (όρος του Λοκ), οι ελεύθεροι πολίτες επίσης δεν υπόκεινται… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

Η απάτη της νεωτερικότητας που μετέτρεψε τον άνθρωπο σε θηρίο

Γράφει η Ευαγγελία Κοζυράκη * – Κατά τον Αριστοτέλη ο άνθρωπος είναι φύσει πολιτικό ον: «Ο μεν ουν τον νόμον κελεύων άρχειν δοκεί κελεύειν άρχειν τον θεόν και τον νουν μόνους, ο δ’ άνθρωπον κελεύων προστίθησι και θηρίον» (Αριστοτέλης, Πολιτικά 1297α) Η αναντίρρητη αυτή παραδοχή σημαίνει πως, για να ζήσει ο άνθρωπος έξω από τη θεμελιώδη κοινωνία της πόλης, θα πρέπει είτε να θεοποιηθεί είτε να θηριοποιηθεί, αφού μόνον ο θεός και το θηρίο είναι α-πολιτικά όντα. Ο άνθρωπος ωστόσο έζησε το μεγαλύτερο διάστημα της ιστορίας του ανελεύθερος, υπό συνθήκες άλλοτε πρωτόγονες κι άλλοτε δουλοπαροικιακές. Τι ήταν λοιπόν αυτό που άλλαξε το ρου της ιστορίας και κάποια στιγμή βρέθηκε ο… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

Σχετικά µε το τέλος της αρχαιότητας

του Γιώργου Κοντογιώργη, Η συζήτηση για το τέλος της “αρχαιότητας” έχει καταλάβει στην εποχή µας µια καίρια θέση σε ό,τι αφορά στη σηµειολογία της Ευρώπης, αλλά και ευρύτερα στο επίπεδο της εννοιολογίας των κοινωνικών φαινοµένων, της εξελικτικής ταξινόµησης της κοσµοϊστορίας και αναπόφευκτα του ελληνισµού. Κατά τούτο, η απόφανση για το ζήτηµα αυτό αποβαίνει κρίσιµη για την κατανόηση του νεότερου κόσµου, της αιτιολογίας του, της σχέση του µε την “αρχαιότητα”, συγχρόνως όµως και για την απάντηση σε κοµβικά ερωτήµατα, όπως τι συγκροτεί την έννοια της συνέχειας ή της ρήξης στον ιστορικό χρόνο κλπ. Από τη διευκρίνιση της διερώτησης σχετικά µε το τέλος της “αρχαιότητας” θα προκύψει στο βάθος εάν η προσέγγιση… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

Νεοτερικότητα και πρόοδος (Εκδόσεις Κάκτος)

Ένα βιβλίο του Γιώργου Κοντογιώργη Η κριτική της νεοτερικής ιδεολογίας στο παρόν πόνημα γίνεται από τη σκοπιά της κοσμοσυστηματικής θεωρίας, η οποία εισάγει ως προαπαιτούμενο τη συνολική αναδόμηση του ανθρώπινου βίου με μέτρο τα θεμελιώδη γνωρίσματα που συγκροτούν τις επιμέρους καταστατικές του «σφαιρικότητες». Υπό το πρίσμα αυτό, το νεότερο ανθρωποκεντρικού τύπου κοσμοσύστημα αντιπαραβάλλεται στο δεσποτικό του προηγούμενο και αρθρώνεται σε μια αρραγή οργανική ενότητα με το ελληνικό ομόλογό του, από το οποίο προήλθε ως αποτέλεσμα μιας αμιγώς μετακενωτικής διαδικασίας. (…) Το ανά χείρας πόνημα μπορεί να θεωρηθεί ως μια κριτική αποτίμηση της νεοτερικής ιδεολογίας, προ-εισαγωγική σε μια πρόταση ερμηνείας της εποχής μας με πρόσημο την ανατοποθέτησή της στο σύνολο ανθρωποκεντρικό… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης

ΒΙΝΤΕΟ – Ο Θουκυδίδης και η εποχή μας

Ο Γιώργος Κοντογιώργης συνομιλεί με καίριες πτυχές του κορυφαίου έργου του Θουκυδίδη και επιχειρεί μια ανάγνωση της εποχής μας μέσα από αυτό. Η σειρά αυτή των διαλέξεων πραγματοποιήθηκε στο Ίδρυμα Β. & Μ. Θεοχαράκη (Ιανουάριο 2017 – Φεβρουάριο 2018). Δείτε παρακάτω την δεύτερη από τις πέντε διαλέξεις που πραγματοποιήθηκαν:

Συνέχεια ανάγνωσης

Γ. Κοντογιώργης: Δεν υπάρχει πατρίδα, ούτε ελευθερία, χωρίς έθνος

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗ BOULEVARD: 48/Δεκέμβριος-Ιανουάριος 2019-2020 ΔΕΝ ΥΠΆΡΧΕΙ ΠΑΤΡΊΔΑ ΟΎΤΕ ΕΛΕΥΘΕΡΊΑ ΧΩΡΊΣ ΈΘΝΟΣ -Να ξεκινήσουμε από την επικαιρότητα και το θέμα που ανησυχεί την κοινή γνώμη, τα ελληνοτουρκικά. Η συμφωνία της Τουρκίας με τη Λιβύη για τα θαλάσσια σύνορα στη Μεσόγειο με την οποία αμφισβητούνται οι θαλάσσιες ζώνες της Κρήτης, της Ρόδου, της Καρπάθου και του Καστελόριζου, νομίζετε ότι οδηγεί σε τετελεσμένα γεγονότα –ενδεχομένως δυσάρεστα για την Ελλάδα; Πρέπει να πω ότι δεν είναι κάτι καινούργιο αυτό που συμβαίνει τώρα με την Τουρκία. Απλώς μορφοποιείται κατά έναν τρόπο πολύ συγκεκριμένο, που εντάσσεται στις θεωρούμενες στρατηγικές δυνατότητες της Τουρκίας έναντι της Ελλάδας. Η θέση επομένως της Τουρκίας είναι γνωστή. Είναι όμως εξίσου γνωστό… Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια ανάγνωσης